با توجه به اينكه در ماه مبارك رمضان امساك از پرخوري از طريق روزه داري انجام گرفته است ، بهتر است تمرين كم خوري و محدود خوردن را ادامه داده تا از افزايش سريع وزن پس از اتمام ماه مبارك رمضان كه در اثر افزايش ناگهاني مقدارغذا حاصل مي شود اجتناب گردد.

  همچنين توصيه مي گردد بعد از ماه مبارك رمضان رژيم غذايي متنوع از گروههاي غذايي مفيد شامل شير و لبنيات نسبتاً كم چرب ، سبزيجات و ميوه جات بيشتر و مواد گوشتي با چربي كمتر، مقدار مناسبي از نان ، غلات و حبوبات در طول روز استفاده گردد ، همچنين عادت زياده روي نكردن در مصرف غذا را كه در طول مدت ماه مبارك رمضان ايجاد شده است تداوم بخشيد.

  شايان ذكر است : بهتر است رژيم غذايي دريافتي روزانه به گونه اي برنامه ريزي گردد كه حتماً وعده صبحانه به مقدار كافي دريافت شود و در زمان مناسب ناهار و شام نيز نسبتاً سبك تر ميل شود و در ضمن فعاليت بدني را به صورت حركات ورزشي و پياده روي در حد توان انجام داد.

 

    هپاتيت يا ورم سلولهاي كبدي يك نوع بيماري مسري و عفوني است كه علت آن ويروسهاي متفاوتي مي باشد .   چهار نوع هپاتيت ( E ، C ، B ، A ) در دو گروه اول ) E ، A ) و گروه دوم ( C ، B ) قرار مي گيرند و راه انتقال آنها متفاوت است گروه اول از راه مواد غذايي و فضولات انساني و گروه دوم از طريق مواد غير خوراكي ، فرآورده هاي خوني ، انتقال از مادر به جنين و تماس جنسي منتقل مي شوند .

  به هم خوردن نظم بهداشتي و فردي از جمله ؛ سيل ، زلزله ، رانش زمين و جنگ مي تواند علت اصلي بيماري هپاتيت گروه دوم باشد .

  قابل ذكر است : ويروس هپاتيت گروه دوم مي تواند منجر به هپاتيت مزمن ، كوچك شدن كبد ، بيماري سيروز ، نارسايي كبد و در نهايت سرطان كبد شود .

  شايان ذكر است : مهمترين نشانه علائم گروه اول ، زرد شدن صلبيه چشم ، پررنگ شدن ادرار ، بي اشتهايي شديد و اختلالات گوارشي وهپاتيت گروه دوم به صورت نارسايي كبد ، سيروز پيشرفته و يا زرد شدن چشم بروز مي كند.

  گفتني است : در ايران در سال 1368 با شروع واكسيناسيون نوزادان درصد اين بيماري روز به روز كمتر شده است و با توجه به پيشرفت روزافزون در سال 87 به زير ده درصد خواهد رسيد.

  براي ويروس هپاتيت C واكسن و درمان اثر بخشي كشف نشده است بنابراين ، بايد از انتقال ويروس هپاتيت C به طرق مختلف جلوگيري و جلوي انتشار بيماري گرفته شود ، غربالگري خونها و همچنين انجام تست هاي خوني از راهكارهاي اساسي براي جلوگيري از اين بيماري است .

 

 وعده هاي غذايي سحري و افطاري در ماه مبارك رمضان بايستي از ويژگيهاي خاصي برخوردار باشد تا سلامتي روزه داران را تامين كند . مناسب ترين شيوه براي مصرف غذا ، استفاده از چهار وعده غذايي شامل سحري ، افطار شام و بعد از شام مي باشد . نكته قابل توجه اينكه رعايت فاصله زماني حداقل دو ساعت بين وعده هاي افطار ، شام و بعد از شام موجب جلوگيري از سوء هاضمه و اختلال در عملكرد دستگاه گوارش و همچنين تقسيم مناسب انرژي و جلوگيري از افزايش وزن در روزه داران مي شود .

  بهترين غذاي مناسب براي وعده سحر، مواد غذايي مانند پنير،‌تخم مرغ، عسل، شيربرنج، فرني ، نانهاي كامل از قبيل سنگك و جو مي باشد. مصرف ميوه و يك ليوان شير در كنار اين وعده غذايي نيز توصيه مي گردد. نوشيدن بيش از اندازه چاي در اين وعده غذايي باعث دفع آب در طول روز و احساس تشنگي و همچنين عدم تعادل در ميزان آب و املاح بدن مي شود.

  بايد افطار را با خرما و مايعات گرم مانند شير يا چاي آغاز كرد . مصرف نان و پنير همراه با گردو، شيربرنج، فرني همراه با مرباهاي خانگي يا عسل،‌شله زرد كم شيرين انتخابهاي مناسبي براي اين وعده غذايي مي باشند.

  مواد غذايي مناسب براي وعده شام بايد حاوي مواد پروتئيني مانند انواع گوشت ، حبوبات و تخم مرغ باشد . مصرف برنج به صورت يك برنامه مرتب توصيه نمي شود .بهتر است به جاي برنج از جايگزين هايي مانند نان ، سيب زميني و ماكاروني به صورت متناوب در هفته استفاده نمود . از مصرف غذاهاي سرخ شده و پرچرب با حجم زياد خودداري گردد. همچنين توصيه مي شود از ميوه هاي تازه ، دسردر كنار وعده شام به صورت مرتب استفاده گردد.

 

بيماري عفوني تب مالت بيماري مشترك بين انسان و حيوان است كه منبع عفونت در طبيعت حيوانهاي آلوده به ميكروب اين بيماري هستندو مهمترين گروه آنها عبارتنداز حيوانات اهلي كه انسان بعنوان منبع غذايي از آنها يا فرآوردهاي غذايي بدست آمده از آنها استفاده مي كند.

  دكتر بهادر متخصص بيماريهاي عفوني و عضو هيئت علمي دانشگاه  علوم ÷زشکی ایران با اشاره به اين مطلب كه نوع ميكروب تب مالت برحسب نوع حيوان آلوده به ميكروب اين بيماري متفاوت است . گفت از گروه ميكروبهاي بيماري تب مالت، ميكروبي كه در بدن گوسفند و بز قرار دارد به مراتب وخيم تر از ساير انواع آن است و در كشورهاي شرق مديترانه بيشتر از ساير نقاط دنيا به آن مبتلا هستند.

  وي در خصوص راههاي انتقال اين بيماري گفت:

  اين بيماري از راههاي مختلفي از جمله ارتباط مستقيم انسان با حيوان در مشاغلي مانند دامپزشكي و شباني ، استفاده از مواد غذايي مربوط به آن حيوان مانند گوشت و فرآورده هاي لبني ، قرار گرفتن در فضاي آلوده مثل آغلهاي و آشيانه هايي كه حيوانات مبتلا به ميكروب تب مالت در آنجا هستند و استنشاق هواي آلوده آن محيط ، تماس با ميكروب بيماري از راه هاي شغلي ( مانند تكنسينهاي آزمايشگاهها و يا شاغلين در مراكز تحقيقاتي در خصوص بيماري )، استفاده از بمبهاي ميكروبي كه با ميكروب تب مالت ساخته شده منتقل مي گردند

  دكتر بهادر در ادامه افزود:مهمترين نكته در روند بيماري تب مالت پنهان بودن آن از چشم بيمار و پزشك است .احتمال دارد بيمار در مدت زمان طولاني علائمي مانند تب و درد عضلاني و مفصلي و احساس كسالت و خستگي را حس كند ، اما علائم آنقدر خفيف باشد كه توجه جدي به آن نمي گردد ، امادرزمان پيشرفت بيماري علائم شديدتري مانند دردهاي عضلاني و مفصلي مدام و احساس كسالت و خستگي شديد بروز مي نمايد

  شايان دكر است كه يكي از ويژگيهاي درمان بيماري تب مالت ادامه درمان تا زمان حصول اطمينان از عاري شدن بيمار از ميكروب بيماري است چرا كه احتمال بازگشت مجدد بيماري وجودارد

 

 

 با توجه به اينكه نان يكي از مهمترين منابع تغذيه اي كشور است و دربين مردم از اهميت خاصي برخوردار مي باشد بنابراين بهداشت نان نيز جايگاه خاصي دارد.

  لذا استفاده از جوش شيرين در مراحل فرآوري نانها ميتواند اثرات سوء برروي سلامت افراد داشته باشد .

  ايجاد سوء هاضمه ، زخم معده ، اختلال در جذب موادآلي از جمله كلسيم ، فسفر و آهن،كاهش فشار خون و هوشياري
كم خوني ،‌تنگي نفس ، بيماريهاي كليوي ، كوليك روده ، بيوست ،حالت تهوع و لرزش اعضاء بدن از جمله اثرات
سوء تغذيه اي نانهاي حاوي جوش شيرين مي باشد .

  ضمناً تاثير سوء بي كربنات سديم (جوش شيرين ) باعث تغييررنگ مغز نان ،‌تيرگي و ايجاد بوي نامطبوع آن مي گردد.

 

اگر چه آفتاب موهبت الهي وعاملي حيات بخش و شادي آفرين است اما بعنوان دشمن اصلي پوست انسان بشمار مي رود. آقتاب سوختگي ، التهاب و پوسته پوسته شدن پوست، چين و چروك ،‌لكه هاي پوستي و سرطان پوست از جمله تاثيرات مضر نورخورشيد بر پوست بدن انسان است .

استفاده از يك ضد آفتاب مناسب آفتاب ميزان تاثير اشعه ماوراي بنفش را بر پوست و ابتلا به بيماريهاي پوستي را كاهش ميدهد.

گفتني است : ضدآفتاب ها به دونوع فيزيكي كه از رنگدانه هاي غير محلول مثل كا لا مين ، تيتانيوم تشكل شده اند و شيميائي كه بيرنگ و محلول در روغن و آب بوده تقسيم ميگردند.

خصوصيات يك ضد آفتاب ايده ال دارا بودن

قابل ذكر است كه هنگام استفاده از ضد آفتاب بايد به نكاتي زير مورد توجه قرار داد.

SPF مناسب (حداقل 15)- مقاومت در برابرآب- جلوگيري از اشعه UVA و UVB - ضد تعريق بودن- دارا بودن پروانه ساخت و مجوز ورود از وزارت بهداشت و درمان مي باشد.

-

ضد آفتاب را با توجه به پوست و مشورت با پزشك متخصص انتخاب كنيد

-

ضدآفتاب را نيم ساعت قبل از مواجه شدن با نور خورشيد استفاده نماييد

-

حدود يك دوم قاشق چاي خوري معادل يك بند انگشت از كرم ضد آفتاب را برروي پوست صورت قرارداده و لايه نازكي ايجاد كنيد

-

پس از شنا ،‌حمام و.. از ضد آفتاب استفاده نماييد

-

كرمهاي آرايشي را نيم ساعت پس ازكرم ضد آفتاب استفاده كنيد

-

مادران باردار تنها در صورت تجويز پزشك از كرم ضدآفتاب استفاده نمايند

 بيماري آبله مرغان يك بيماري عفوني و مسري است كه از طريق ترشحات تنفسي و تماس با ضايعات پوستي بيمار قابل سرايت به افراد است. اين بيماري معمولاً در فصل زمستان و يا اوايل بهار در مكانهايي كه تجمع افراد به خصوص در مهد كودك ها و مدارس بيشتراست، ديده مي شود.

  علائم اين بيماري ابتدا به صورت تب يك تا دو روزه همراه با دردهاي عضلاني سردرد و حالت بيخوابي و بي اشتهايي است كه به دنبال آن ضايعات پوستي قرمز رنگي ظاهر مي گردد كه تدريجاً در آن مايع جمع مي شود و اين ترشح كاملاً كدر شده و بمرور زمان به صورت زخم در مي آيد. مشكل اساسي در بيماري آبله مرغان ضايعات پوستي آن است بطوريكه بعضي از افراد، گروه خطر براي اين بيماري محسوب مي شوند. بطورمثال، گروههاي سني كم و يا سنين بالا كه آبله مرغان نگرفته اند و افراديكه بيماريهاي خاصي مانند بيماريهاي قلبي – تنفسي دارندو كساني كه داروهاي خاص مصرف مي كنند و يا سيستم دفاعي آنها اشكال دارد و يا كورتن مصرف مي كنند و انواع پيوندها را انجام داده اند نوع شديدتري از اين بيماري را مي گيرند كه از جمله گروه خطر مي باشند.

  لازم به ذكر است كه والدين درصورت مشاهده اين علائم بايد به پزشك مراجعه نمايند و از تماس بيمار با گروه هاي سني كم و يا خانمهاي باردار اجتناب نمايند. از عوارض حادتر اين بيماري بايد به علائمي همچون: خواب آلودگي – دل دردهاي شديد- عدم تعادل در راه رفتن و ضايعات خيلي شديد همراه با سرفه هاي شديد اشاره نمود. اين بيماري ممكن است به ارگانهاي داخلي بدن نيز آسيب برساند كه بايد به صورت اورژانس بطور جدي پيگيري شود وبيمار تحت نظر پزشك قرارگيرد.

  شايان ذكر است براي درمان بيماري آبله مرغان معمولاً از استامينوفن بعنوان ضدخارش و كنترل تب استفاده مي شود و بايداز مصرف داروي آسپيرين اجتناب نمود، زيرا مصرف آسپيرين عوارض مغزي ايجاد مي كند و ممكن است كشنده باشد. به طور كلي در اين بيماري بايد بهداشت پوست را رعايت نمود و استحمام روزانه و استراحت كامل بسيار مفيد است.

مقدمه

بيماريهاي اسهال شايعترين  بيماري مسري كشور بوده و عفونت كلرا نيز در كشوربصورت آندميك است و هر از چند گاهي بصورت اپيدمي در مي آيد تا سال 77 دوازدهمين همه گيري اين بيماري از زمان وقوع اولين  نوبت آن در سال 1344 اتفاق افتاده است . وبا يك بيماري عفوني خاص انسان است كه ببوسيله ويبريو كلرا ايجاد مي شود و سم توليد شده از آن مسوول پيدايش علائم  بيماري مي باشد. علائم بيماري در شكل كلاسيك بصورت اسهال حاد شديد است كه منجر به از دست دادن آب بدن  مي گردد در صورتيكه كم آبي و اختلال الكتروليت بيمار اصلاح شود بيماري خودبخود بهبود مي يابد. در ايران زمان شيوع بيماري از اول ارديبهشت تا آبان ماه است.

 

تاريخچه

وبا يكي از بيماريهاي با همه گيريهاي  بزرگ براي نوع بشر مي باشد . قدرت آن در مبتلا كردن ناگهاني تعداد زيادي از مردم در جوامع كه بدون درمان مي تواند  در عرض چند ساعت موجب نابود شدن انسان گردد بيماري را بصورت يك تهديد  بين المللي در آورده است. پيدايش بيماري اغلب همراه هراس در ملت ها شده است. از زمان هاي بسيار قديم تا به حال وبا هميشه در دلتاي رودخانه هاي گنگ و برهما پوترا در هند و پاكستان وجود داشته است ، در سال1817  از سرزمين اصلي خود انتشار يافته و در قرن 19 و اوايل قرن 20 بصورت همه گيري شديد، كشورهاي بسياري را آلوده كرد. از سال1961 ،  التور در بين حدااقل 98 كشور  كشور شناسايي شده است. مطالعات وسيع نشان داده كه نمي توان با منترل مرزها از ورود وبا به يك كشور جلوگيري كرد.

 

 در حال حاضر ما مي دانيم كه :

×         روشهاي درماني پيشرفته در مراكز بهداشتي مجهز مي تواند مرگ و مير  وبا را به كمتر از يك درصد كاهش دهد.

×                  واكسيناسيون و پيشگيري دارويي جمعي مردم در پيشگيري و كنترل همه گيري ها بي اثر است.

×                  كمتر از 5% علل اسهالهاي حاد را تشكيل مي دهد.

×                  بيش از 90% موارد بيماري خفيف بوده و تشخيص باليني آن از سايراسهالهاي حاد مشكل است.

×                  مخزن اصلي وبا آبهاي سطحي آلوده به مدفوع است.

×                  بيشتر در  نقاط گرم و مرطوب پيدا مي شود.

×                  در مردان بيشتر از زنان است.

×                  در مناطق آندميك ميزان بروز در كودكان بيشتر از بالغين است .

 

تعريف بيماري

تعاريف مورد مراقبت سازمان جهاني بهداشت براي بررسي همه گيري وبا 

مورد مشكوك :  در مناطقي كه وبا بومي نمي باشد مورد وقتي مشكوك به وبا است كه هر فرد 5 سال به بالا  دچار كم آبي شديد شود.( گروه درماني ج سازمان جهاني بهداشت ) يا در اثر اسهال آبكي  شديد بميرد.در مناطقي كه وبا همه گير و يا بومي است  ، مورد وقتي مشكوك به وبااست كه هر فرد 2 سال به بالا اسهال حاد آبكي داشته باشد.

مورد تاييد شده : هر فرد دچار اسهال كه ميكروب وبا از  مدفوعش جدا شده باشد.

بچه هاي زير 5 سال شامل تعريف مورد مراقبت نمي شوند چون بيشتر موارد اسهالي كه در اين گروه سني رخ مي دهد مربوط به هر عاملي مي تواند باشد . داخل كردن ايين بيماري در نظام  گزارش دهي منجر به گزارش اشتباه وبا مي شود.با وجود اين رسيدگي به اين موارد در طول رسيدگي  به موارد در طول همه گيري (اپيدمي ) و يا بگونه اي است كه افراد بزرگتر از 2 سال هنگامي كه اسهال حاد آبكي  داشته باشند بعنوان مورد وبا درمان مي شوند.

بر اساس توصيه WHO در جريان اپيدمي وبا براي كليه بيماران اقدامات تشخيصي آزمايشگاهي لازم نيست و با پيدا كردن ارگانيسم در چند بيمار بايستي بقيه بيماران را بر اساس تعريف مورد مشكوك به وبا گزارش و درمان كرد.

عامل بيماريزا

 عامل بيماري وبا ميكروبي به نام ويبريوكلرا است. ميكروب وبا مهاجم نبوده و از طريق توليد سم در روده كوچك ، اثر خود را اعمال مي كند. ويبربوها در آب به مدت 7-4 روز زنده مي مانند. آبهاي معدني بعلت خاصيت اسيدي ، سالم بوده و ويبريو قادر به زتده ماندن در آن نيست . ويبريو ها تحمل خشكي و شرايط اسيدي( PH كمتر از 5/5 ) را ندارند. بنابراين اسيد معده سد خوبي است در برابر ورود آنها به بدن است .

دوره كمون :  دوره كمون 12 ساعت تا 6 روز و معمولاً 2-1 روز است.

بيماريزايي‌

براي بيماريزايي ، بايد ميكروب از سده معده گذشته ، در روده كوچك تجمع نموده ، تكثير پيدا كرده و سم خود را ترشح كند، اين سم باعث ترشح آب و الكتروليت زياد از سلولهاي روده كوچك مي شود.اثني عشر(دوازدهه) حداقل قدرت جذب را دارد  و به نسبت طول آن ، بيشترين حجم مايع را  از اين قسمت از دست مي دهد  چون روده بزرگ بيشترين خاصيت باز جذب و كمترين قدرت ترشح رادارد ، كمتر مسوول از دست دادن مايعات است.

منابع شايع بيماري و راههاي انتقال

1-  آب آشاميدني كه توسط مدفوع آلوده شده است. يخ آلوده نيز كه ممكن است از راه اب آلوده تهيه شده باشد و يا ممكن است در ضمن توزيع آلوده شود در زمره آب آلوده است

2-  سبزيجات برگ دار كه با آب آلوده به مدفوع شسته شده باشند.

3-  غذاهاي  آلوده كه خارج از يخچال انبار بشوند، مثل شير ، برنج پخته ، عدس، سيب زميني ، لوبيا چيتي ، تخم مرغ ، مرغ با وجودي كه آلو دگي اوليه نا چيز است، باكتري ضمن انباشته شدن در سطح آلوده كننده تكثير پيدا مي كند.

4-   غذاهاي تهيه شده از آبزيان : ماهي و بخصوص صدف كه از آب آلوده گرفته شده و خام يا كم پخته ، خورده بشود.

5-  انتقال از طريق دست و وسايل آلوده به مدفوع.

علائم باليني

حدود 90% بيماران بدون علامت بوده يا اسهال خفيف دارند و فقط در 10% موارد بصورت شديد تظاهر مي كند، ولي در صورت پيدايش اسهال آبكي شديد، از اولين مدفوع شل تا شوك بدون درمان 12-4 ساعت ، و تا مرگ 18 ساعت تا چند روز بيشتر طول نمي كشد. اولين شكايت بيمار ، احساس پري و غرغر شكم است. سپس اسهال آبكي مكرر شروع شده كه در ابتدا شباهت به مدفوع آب برنجي كه به وبا نسبت داده شده است ندارد ولي بعد از چند بار اجابت مزاج ، مدفوع بعلت وجود ترشحات مخاطي ( موكوس ) در آن شبيه آب برنج شده ، بوي خود را از دست مي دهد . فقط گاهي بوي ماهي مي هد . زورپيچ (احساس دفع شديد مدفوع) وجود ندارد.

از خصوصيات وبا كه به تشخيص باليني كمك مي كند ، عبارتند از :

1-                اسهال آبكي سريعبا دفعات اجابت مزاج غير قابل شمارش  تا حدود 40 دفعه در روز .

2-              نبودن درد دل و دل پيچه.

3-             استفراغ بدون حالت تهوع قبلي.

4-               گرفتگي و درد شديد عضلات پشت ساق پا

كليه علائم و اختلالات در وبا به علت از دست دادن سريع مايع و الكتروليت( گاهي يك ليتر در ساعت ) بوده و در صورتيكه بيمار10% وزن بدن خود را از دست بدهد ، به شوك مي رود.

درمان

درمان اصلي در وبا رساندن مايعات در حد نياز به بيمار است كه با توجه به شدت كم آبي بيمار ممكن است از طريق خوراكي وبا محلول ORS و يا از طريق وريدي و با تزريق سرم انجام  شود .استفاده از أنتي بيوتيك هاي خوراكي شامل داكسي سيكلين ، تترا سيكلين ، كوتريموكسازول و يا فورازوليدون ممكن است با تجويز پزشك مصرف شود .

اما اقداماتي كه در سياست اجرايي مبارزه با وبا موثر نمي باشدو در كشور اجرا نمي شود شامل :

1-    تجويز دسته جمعي دارو.          

درمان دسته جمعي مردم با آنتي بيوتيك هاهرگز در متوقف كردن انتشار بيماري وبا موفق نبوده زيرا :

الف) شدت انتشار وبا بسيار بالا است و معمولاً تا تهيه و تجويز و تاثير داروي وبا منتشر مي شود.

ب)‌اثر دارو فقط چند روز باقي مي ماند.

ج) تمام جمعيت يك ناحيه را بايد هم زمان تحت درمان و سپس ايزوله كردتا مانع ابتلاء‌مجدد شود.

د) مشكل بتوان افرا آلوده و بدون علامت را به خوردن دارومتقاعد كرد.

            پيشگيري دارويي دسته جمعي نه تنها قادر به پيشگيري از وبا نيست بلكه منجر به پيدايش گونه هاي  مقاوم به آنتي بيوتيك شده و بيماران بد حال را از يك درمان ارزشمند بي بهره خواهد ساخت .

2-  واكسيناسيون.

واكسنهايي كه در حال حاضر در دسترس است به دلايل متعدد قادر به كنترل اپيدمي وبا نيست :

الف) اكثراً فاقد اثرات كافي هستند.       

ب) اكثراً فاقد قدرت لازم  هستند.        

ج)‌ايمني ناشي از آنها 6-3 ماه مي ماند.

 د) واكسيناسيون باعث كاهش موارد آلودگي بدون علامت نمي شود.

از همه مهمتر واكسيناسيون باعث پيدايش يك حس اطمينان كاذب در فرد واكسينه و مسئولين بهداشتي جامعه مي شودكه از آن پس ممكن است ساير اقدامات موثر را ناديده انگارند. بعلاوه بسيج ايمنسازي سبب اتلاف منابع و انحراف نيروي انساني از انجام اقدامات مفيد مي گردد. واكسنهاي جديد وبا تنها براي مسافريني كه از مناطق غير آلوده به مناطق بومي وبا مسافرت مي كنند توصيه مي شود.

3- مقررات منع عبور و مرور و بكار بستن اقدامات قرنطينه.

محدوديت تجارت و مسافرت در بين ممالك يا مناطق مختلف يك كشور نمي تواند مانع پيدايش وبا گردد حتي با انجام تمام كوشش هاي مقدور ، پيدا كردن و جداسازي همه افرا آلوده بعلت آن كه اكثريت آنها بدون علامت هستند بسيار مشكل است.

 

چگونه همه گيري وبا را سريع تر كشف كنيم؟

بررسي و گزارش موارد

بررسي مداوم اسهال ، چه موارد جديد و چه موارد تكراري اساس كشف سريع وبا است.واحد هاي بهداشتي درماني و بهورزان بايد آمار روزانه موارد اسهال را نگهداري كنند و گوش به زنگ علائم همه گيري وبا باشند.

علائمي مثل :

×                  افزايش تعداد روزانه بيماران اسهالي ، بخصوص آنهايي كه مدفوع آب برنجي دارند .

×         اسهال آبكي كه باعث از دست دادن شديد آب و املاح يا مرگ در يك فرد بالاي 5 سال بخصوص در مناطق غير بومي مي گردد.

وقتي چنين تغييراتي در تعداد و كيفيت موارد اسهال پيدا مي شود، كاركنان بهداشتي بايد فوراً و از طريق تلفن مراتب را به واحد ارجاعي مافوق يا مركز بهداشت شهرستان يا هر محل ديگري كه باين منظور مشخص شده، با ذكر نام و نام خانوادگي ، آدرس ، سن، جنس، مليت بيمار و تاريخ شروع بيماري گزارش كنند و نمونه مدفوع نيز جهت تاييد آزمايشگاهي تهيه نمايند.بايد به كساني كه در رابطه با مسافرين هستند ( مثل كارمندان بهداشتي فرودگاهها و داروخانه ها ) هشدار داد تا موارد اسهالهاي شديد را به اطلاع  مسوولين بهداشتي برسانند.

جمع آوري و انتقال نمونه ها

نمونه برداري بايد در مدت زمان 24 ساعت اول بيماري قبل از مصرف هر گونه آنتي بيوتيك  يا داروي ديگري انجام گيرد. نمونه هاي مشكوك ( شامل مدفوع،‌ركتال سوآب، مايعات بدن ، بافتهاي آلوده و …) بايد توسط محيط هاي ترانسپورت مناسب ( محيطهاي آزمايشگاهي نگهدارنده براي انتقال نمونه مدفوع ، خون و ادرار ) هر چه سريعتر به آزمايشگاه منتقل شوند زيرا ويبروها در صورت خشك شدن از بين رفته و حتماً بايد در محيطهاي مرطوب نگهداري شوندوبايد در اسرع وقت جهت بررسي و تشخيص به آزمايشگاه مركز بهداشت شهرستان منتقل شود.

چنانچه محيطهاي نگهدارنده در اختيار نباشد مي توان از نوارهاي كاغذ خشك كن استفاده و آنها را به مدفوع آبكي آغشته كرد  و سپس آن را در كيسه هاي پلاستيكي در بسته قرار داده و به آزمايشگاه فرستاد.( حداكثر مهلت ارسال نمونه در دماي معمولي 48 ساعت مي باشد)

 

نحوه محاسبه حداقل نمونه برداري

جهت انجام  نمونه برداري از اسهالها نياز به تعيين تعدا حداقل مورد انتظار نمونه برداري داريم.

و اما حداقل نمونه مورد انتظار در يكسال چقدر است ؟

اگر فرض كنيم هر كودك زير 5 سال حداقل 2 بار در سال اسهال مي گيرد.

حداقل بار اسهال مورد انتظار در سال  =  جمعيت زير 5 سال * 2

چه ميزان از موارد اسهال شديد هستند ، تقريباً 2%

پس نتيجه مي گيريم حداقل نمونه برداري مدفوع از نظر التور درسال برابر است با

حداقل اسهالهاي كودكان زير 5 سال * 2%

2%  *  2  *  جمعيت زير 5 سال  = حداقل نمونه برداري مدفوع در سال

لازم به ذكر است از آنجا كه هدف از نمونه گيري مدفوع ، رديابي وجود بيماري در منطقه است بنابراين بايد نمونه گيري در تمام ماههاي سال در حداقل مورد انتظار انجام شود.

حداقل از كليه موارد اسهال شديد ، كشت مدفوع از نظر التور تهيه شود.اين يك دستور العمل كشوري است .

چگونه بايد گزارش شود ؟

تعداد نمونه برداري مدفوع بايستي از كليه واحدها به مركز بهداشت شهرستان ارسال گردد.

 

پيشگيري و كنترل :

×                  آموزش به مردم جهت رعايت بهداشت فردي و اجتماعي.

×                  تامين آب آشاميدني سالم ، يخ سالم و مواد غذايي سالم مورد مصرف عموم.

×                  دفع بهداشتي مدفوع و فراهم آوردن امكانات مناسب به منظور شستشوي دست ها.

×                  كنترل حشرات بخصوص مگس .

×                  شناسايي و درمان بيماران.

 

گام هاي مديريت درمان و تامين امكانات درمان بيماران مظنون به وبا عبارتند از :

گام 1 : بيمار را براي درجه تشخيص كم آبي معاينه كنيد.

گام 2 : كم آبي بيمار را جبران كنيد و مكررا او را مراقبت كنيد . سپس درجه كم آبي را مجددا ارزيابي كنيد.

گام 3 : وضعيت آب بدن را حفظ كنيد، تا زماني كه اسهال قطع شود آب از دست رفته را جبران كنيد.

گام 4 : به بيماري كه بطور حاد آب بدن را از دست داده است يك آنتي بيوتيك خوراكي بدهيد

گام 5 : به بيمار غذا بدهيد (تغذيه بيمار)

نوشتن گزارش همه گيري

گزارش همه گيري بايد شامل نكات زير باشد :

1-    چگونگي انجام آزمايش مدفوع در اسهالهاي حاد شديد از اول سال جاري (با ذكر تعدادمورد انتظار بر حسب جمعيت زير 5 سال و تعداد آزمايشات انجام شده مدفوع بر حسب ماه در كل جمعيت )

2-    تعداد آزمايش كلر سنجي آب بر حسب ماه (تعداد جمعيت كل وذكر تعداد مورد انتظار برحسب ماه براساس دستور العمل بهداشت محيط)

تعداد موارد فاقد كلر.                                    تعداد كشت ميكروبي از نمونه هاي فاقد كلر.

تعداد موارد مثبت از نظر ميكروبي .            تعداد موارد كشت از نظر وجود ميكروب وبا و ذكر تعداد مثبت .

3-    تاريخ كشف اولين مورد ، تعداد موارد كشف شده در هر هفته با ذكر شماره هفته در سال و تاريخ نمونه برداري موارد مثبت .

4-    تعداد مرگ هايي كه به علت اسهال فوت نموده اند با ذكر مرگ موارد مثبت و موارد منفي و موارد ازمايش نشده از ابتداي سال بر حسب هفته.

5-    تعداد مرگ هايي كه به علت اسهال فوت نموده اند با ذكر مرگ موارد مثبت و موارد منفي و موارد آزمايش نشده  از ابتداي سال و بر حسب هفته .

6-        نوع عامل بيماري زا و راه احتمالي انتقال آن.

7-        توصيف منحني همه گيري ، انتشار جغرافيايي واشكال باليني عمده بيماري .

8-        توجيه دلايل بروز  همه گيري.

9-        نوع اقدامات انجام شده مبارزه با بيماري و مشروح هماهنگي هاي درون بخشي و برون بخشي

10-     توصيه هايي براي بهبودي پيشگيري از بروز مجدد همه گيري  .

11-     رسم نمودار هاي لازم و نقشه انتشار بيماري در كاغذ A4

v           فرم هاي خلاصه اطلاعات و بررسي موارد بايد صحيح ، خوانا و كامل بوده و با دقت تكميل شود.

v      فرم بررسي اپيدميولوژيك و بخصوص قسمت علايم باليني و نشانه ها و اطلاعات آزمايشگاهي توسط پزشك يا اپيدميولوژيست شهرستان يا پزشكاني كه آموزش مراقبت از بيماري ها را به عهده دارند بايستي تنظيم و در پايان امضا گردد.

منابع:

1-    دستورالعمل وبا مصوب كميته كشوري

2-  اپيدميولوژي و كنترل بيماريهاي شايع در ايران- دكتر عزيزي و همكاران

3- راهنماي فني  كشف و كنترل همه گيري وبا-  دكتر محمد مهدي گويا

4-   مجموعه درسي تربيت بهورز-بلوك دوم- وزارت بهداشت

 

ملكه روغنهاى مايع نباتى است
 

تاريخچه روغن زيتون
از زمانهاى بسيار قديم انسان مى دانست كه اگر ميوه زيتون را فشار دهد روغن مايعى از آن خارج مى شود كه مزه و طعم مطبوعى دارد. كشورهايى كه درخت زيتون در آن جا به عمل مى آيد مخصوصا كشورهاى حوزه مديترانه روغن زيتون را به فراوانى در دسترس خود دارند و از آن مصرف مى كنند و به اين ماده روغنى ((ملكه روغنهاى نباتى مايع ))لقب داده اند.
قبل از كشف دنياى جديد به وسيله كريستوف كلمب و فتح مستعمرات كه باعث شناسايى بادام زمينى و روغن آن (آراشيد) شد - كشورهاى اروپايى غربى از گردو، منداب و ميخك روغن مى گرفتند و به مصارف غذايى مى رسانيدند. از قرون وسطى تا اواخر قرن چهاردهم كشت منداب كه به فرانسه به آن كولزا مى گويند و هم چنين شلغم و ميخك بيش از سيصد هزار هكتار از زمينهاى فرانسه را زير كشت گرفته بود و صنعت روغنگيرى از اين محصولات رونق بسيار داشت . در سال 1939 كشت اين محصولات به يك دهم تقليل يافت . در زمان جنگ روغنگيرى از اين فرآورده ها دوباره شروع شد و روغن تخم گل آفتاب گردان هم به آن اضافه گرديد ولى در حال حاضر بيش از هر روغن نباتى مايع در فرانسه روغن مايع بادام زمينى (آراشيد) زياد شده است .
اكنون در فرانسه هر سال دويست و هشتاد هزار تن روغن آراشيد (بادام زمينى ) و پانزده هزار تن روغن زيتون مصرف مى شود.


ارزش غذايى روغن زيتون
روغنهاى نباتى مايع برعكس روغنهاى سفت نباتى براى تغذيه بهتر و ارزش ‍ غذايى آن بيشتر است و از همه مهمتر اينكه زودتر هضم مى شود.
روغنهاى مايع نباتى از نظر كالرى بسيار غنى هستند چنانكه صدگرم روغن زيتون هزار كالرى حرارت توليد مى كند. روغن مايع نباتى اگر صددرصد چربى داشته باشد املاح معدنى و ويتامين نخواهد داشت .
روغنهاى مايع نباتى خام بطور خفيف لينت دهنده هستند و از طرف ديگر ترشحات كيسه صفرا را آسان مى سازند و توليد صفرا را زياد مى كنند.
روغنهاى مايع نباتى اگر بطور خام مصرف شوند همه هضم آن را مى توانند تحمل كنند حتى اشخاصى كه نارسايى كبدى دارند.
درخت زيتون را وقتى بكارند ميوه آن دويست تا صدوپنجاه برابر درشت تر از ميوه زيتون درختانى است كه به طور وحشى مى رويند.
روغن زيتون املاح معدنى زيادى مانند فوسفور، گوگرد، پوتاسيوم ، منيزيوم ، كلسيم ، كلر، آهن ، مس ، منگنز، كاروتن و ويتامينهاى ((آ)) و ((ث )) دارد.
روغن زيتون مايع خام را چه اشخاصى مى توانند مصرف كنند؟
روغن زيتون مايع خام را همه مى توانند مصرف كنند.
به كسانى كه نارسايى كبد دارند توصيه مى شود كه براى رفع ورم كبدشان صبح ناشتا يك قاشق سوپخورى روغن زيتون خام بخورند.


چه روغن زيتونى مرغوب است ؟
روغن مايع زيتون بايد از ميوه زيتون تهيه شود و با هيچ روغن مايع ديگرى مخلوط نشده باشد و كاملا زيتون خالص باشد تا بتوان اسم روغن زيتون را بر آن گذاشت .
بهترين روغن زيتون از فشار اول آن به دست مى آيد كه به آن روغن بكر مى گويند.
براى به دست آوردن روغن بكر زيتون ، ميوه هاى زيتون را در ماشينهاى مخصوص له مى كنند و به صورت خمير در مى آورند و با پرسهاى هيدروليك روى آن فشار وارد مى آورده اند و به اين ترتيب هفتاد درصد روغنى را كه در ميوه زيتون است خارج مى كنند. اين روغن زيتون بكر زيتون است . بعدا به تفاله هاى خمير ميوه زيتون آب جوش مى افزايند و آن را تحت فشارهاى شديد قرار مى دهند كه سى درصد بقيه مواد روغنى آن خارج مى شود. اين دو روغن فشار اول با فشار دوم مخلوط مى كنند و به نام روغن زيتون خالص در بازار مى فروشند. روغن زيتون بكر براى رفع يبوست و امراض كبدى بسيار مفيد است .
موريس مسگه در كتاب خود به مبتلايان يبوست و امراض كبدى توصيه مى كند هر روز صبح ناشتا يك قاشق سوپخورى روغن زيتون بكر مصرف كنند تا عوارض يبوست و امراض كبدى در آنها برطرف گردد.


مصارف خارجى زيتون
- ميوه زيتون رسيده را مى كوبند و به صورت ضماد روى دمل و آبسه مى گذارند خيلى زود آن را مى رساند.
- بچه هايى كه كم خون هستند يا استخوانشان نرم است روغن زيتون را به بدن آنها مى مالند و حمام آفتاب مى دهند.
- روغن زيتون را به لثه هاى دندان مى مالند و با انگشت ماساژ مى دهند تا از پيوره جلوگيرى كند.
- روغن زيتون را با سير كوبيده مخلوط مى سازند و از آن مرهمى درست مى كنند كه آن را در جاهاى دردناك رماتيسم ، درد اعصاب و درد مفاصل مى گذارند تا آن را درمان كند.
- وقتى بخواهند از ريزش موى سر جلوگيرى كنند ده شب سر را با روغن زيتون چرب مى كنند، و دستمالى بر آن مى بندند. مى خوابند و صبح آن را با شامپوى زرده تخم مرغ مى شويند.
- براى معالجه نقرس ، پنج بابونه را در چهل گرم روغن زيتون مى خيسانند و آن را در بن مارى گرم مى كنند و يا در آفتاب مى گذارند تا شيره گل بابونه در روغن زيتون وارد شود. بعد آن را با فشار صاف مى كنند و روى جاهاى دردناك بيمارى نقرس مى مالند.
- براى معالجه يبوست هاى تشنج آور دويست تا چهارصد گرم روغن زيتون را با يك ليتر آب گرم مخلوط كرده و تنقيه مى كنند.
مناطق زيتون كارى ايران
در حال حاضر تعداد درختان زيتون ايران در حدود 132 ميليون درخت است كه سطحى كه زير كشت آن قرار گرفته است در حدود 2650 هكتار است حد متوسط عمل كرد يك تن و نيم در هر هكتار و جمع كل توليد زيتون 400 تن و مقدار توليد روغن زيتون ساليانه 400 تن مى باشد.
ولى در برنامه پنجم علاوه بر اصلاح باغات زيتون در رودبار، بهشهر، گرگان ، گنبد كاوس در شمال و در استان فارس هم 10000 هكتار زمين زيتون كارى خواهد شد.
رودبار و طارم به سه هزار هكتار باغ و يك ميليون درخت زيتون يكى از مهمترين مناطق تهيه و توليد زيتون ايران است .

سازمان جهاني بهداشت (WHO) اعلام کرد که يک واکسن ايمن و موثر عليه ويروس کشنده بيماري آنفلوآنزاي مرغي در ظرف يک سال براي حفاظت از انسان در دسترس خواهد بود.
به گزارش ايسنا، اين سازمان همچنين اعلام کرد که در صورتي که جهان با همه گيري اين بيماري مواجه شود، روش تنظيم شده اي مي تواند دسترسي به اين واکسن را حتي سريعتر کند.
خبر توليد و توزيع اين واکسن از سوي ماري پل - کيني، رييس مرکز نوآوري ها در زمينه مطالعات بر روي واکسن وابسته به سازمان جهاني بهداشت در پايان يک نشست چهار روزه با حضور تقريبا 200 محقق توليد واکسن، دانشمند و کارشناسان بهداشت عمومي اعلام شد.
اين کارشناسان و دانشمندان با هدف بازبيني پيشرفت هاي حاصل شده در برابر بيماريهايي از قبيل مالاريا، تب دانگ، ايدز، آنفلوآنزاي مرغي و ويروس پاپيلوماي انساني که منجر به سرطان دهانه رحم مي شود، گرد هم آمدند.
همچنين پس از اين که مقام ارشد سازمان ملل هشدار داد که امکان بروز جهش ژنتيکي در ويروس آنفلوآنزاي مرغي و تبديل آن به نوع انساني کشنده وجود دارد و اين امر هنوز تهديدي براي مردم سراسر دنيا محسوب مي شود، جامعه اهدا کنندگان بين المللي خواستار بودجه اي معادل 475 ميليون دلار براي مقابله با اين بيماري خطرناک شدند.
درخواست اين بودجه در پايان کنفرانس سه روزه مالي اعلام شد.
کارشناسان هشدار دادند که غفلت و اشتباه در اقدامات پيشگيرانه يا کنترل کننده از سوي هر کشوري که با اين بيماري درگير است، مي تواند موجب بروز مجدد اين عفونت در تعداد بيشتري از کشورهاي دنيا شود.
از سوي ديگر وزير بهداشت مصر در ديدار با مارگارت چان، دبيرکل جديد سازمان جهاني بهداشت از اين سازمان درخواست کرد که به کشور مصر در زمينه مقابله با بيماري آنفلوآنزاي پرندگان چه به لحاظ فني و چه به لحاظ مالي کمک کند.
خبرگزاري مصر نيز در همين رابطه اعلام کرد که اين کشور به کمک اين سازمان بين المللي در صورت بروز جهش ژنتيکي و افزايش احتمال همه گيري نيازمند است; در طول اين نشست، دو مقام بلند پايه درباره تلاش براي تقويت همکاري و اجراي برنامه پنج ساله توسعه بهداشت سازمان جهاني بهداشت براي کشورهاي مناطق عربي و آفريقايي به گفت وگو و مذاکره پرداختند.
اولين مورد شيوع آنفلوآنزاي مرغي در چين در 17 فوريه سال 2006 رخ داد و تا کنون هفت نفر در اين کشور به دليل آلوده شدن به ويروس اين بيماري جان خود را از دست داده اند.
در پايان نيز لازم به يادآوري است که بر اساس هشدارهاي سازمان غذا و کشاورزي ملل متحد افرادي که با حيوانات و پرندگان زندگي مي کنند بويژه در کشورهاي در حال توسعه بيشتر در معرض ابتلا به آنفلوآنزاي پرندگان قرار دارند.

تکامل ويروس آنفلوانزا اتفاقي است

بررسي هاي جديد محققان نشان مي دهد , تکامل ويروس هاي آنفلوانزا و تبديل آنها به ويروس هاي جديد عمدتا اتفاقي است .
به گزارش واحد مرکزي خبر، ويروس آنفلوانزا از جمله ويروس هايي است که در گذر زمان تغييراتي را در خود به وجود مي آورد و در نهايت موجب مي شود , انواع جديدي از ويروس هاي آنفلوانزا شکل بگيرد که از قابليت هاي بيماري زاي بيشتري برخوردار است .
تغيير در ويروس آنفلوانزا موجب مي شود تا دستگاه ايمني بدن امکان مقابله با ويروس را نداشته باشد به همين علت در همه گيري هاي بيماري آنفلوانزا موارد مرگ و مير درحد بسيار زيادي افزايش پيدا مي کند.
به گفته محققان زماني که دو يا چند گونه ويروس آنفلوانزا به صورت همزمان يک فرد را مبتلا مي کند , بين آنها تبادلات ژني انجام مي شود و اين تبادل ژن ها موجب مي شود , تا انواع جديدي از ويروس هاي آنفلوانزا شکل بگيرد .